Het is niet bekend wat beter is voor het milieu: een echte kerstboom of een kunstkerstboom. Maar het is wél duidelijk dat je de milieu-impact verlaagt door lang met je boom te doen. Wil je een echte boom? Kies er een die na de feestdagen weer de grond in kan. Ga je voor een kunstkerstboom, gebruik die dan zo lang mogelijk.
Onderwerpen
Het is moeilijk om de milieuvriendelijkste boom aan te wijzen. Dat komt doordat kunstkerstbomen het milieu op een andere manier belasten dan echte kerstbomen. Voor alle soorten kerstbomen geldt dat het beter is als ze meerdere jaren meegaan en je ze in de buurt koopt.
01
Koop je boom dicht bij huis. Een verre autorit heeft meer impact dan het verschil tussen soorten kerstbomen.
02
Huur of adopteer een levende kerstboom. Je neemt dan tegen betaling van huur of statiegeld een boom in huis en levert hem na de feestdagen weer in. Doe dat wel dichtbij zodat je niet ver met de auto hoeft.
03
Wil je een echte kerstboom en die later in de tuin planten, kies er dan een met een grote kluit in een pot, en geef veel water.
04
Ga je voor een kunstkerstboom, kies er dan een die lang meegaat of koop een tweedehands exemplaar.
05
Afgedankte (kunst)kerstbomen leveren in afvalverwerking nauwelijks milieuvervuiling op. Bij verbranding van kerstbomen op straat ontstaat wel luchtvervuiling.
06
Let ook op waarmee je de boom versiert. Ga je lampjes in de boom hangen? Kies energiezuinige ledlampjes. Wil je witte kerst nabootsen? Pas buiten op met nepsneeuw.
Wil jij je echte kerstboom wegdoen, doe dan niet mee aan verbranding van kerstbomen in de buitenlucht. Daarbij ontstaat namelijk meer luchtvervuiling dan bij inzameling door de gemeente.
Kerstbomen die de gemeente inzamelt gaan naar een afvalenergiecentrale (aec), de versnipperaar of naar de compost. In de energiecentrale komt wel CO2 vrij maar verder geen schadelijke luchtvervuilende stoffen. Bovendien wordt een deel van de verbrandingsenergie in de energiecentrale omgezet in elektriciteit. Het composteren of het versnipperen van kerstbomen levert geen energie op, maar wel bruikbare producten (zoals bodemverbeteraar of bodembedekker).
Informeer bij je gemeente of je een levende kerstboom apart kunt inleveren of bij het huisvuil moet neerzetten. Dat varieert per gemeente.
Van de levende kerstbomen is een huurboom of adoptieboom de milieuvriendelijkste keuze. Deze bomen worden na gebruik teruggeplant. Soms betaal je statiegeld dat je terugkrijgt als je hem weer inlevert.
Huur- of adoptiekerstbomen worden in potten gekweekt. Daardoor blijven de wortels compact, en is de boom makkelijk te vervoeren.
Deze methode vergroot ook de kans dat de boom de feestdagen overleeft. Zo'n 90 procent van de bomen overleeft de huurperiode. Dat verlengt de levensduur en vermindert milieubelasting: huurbomen worden 3 tot 5 keer verhuurd als kerstboom.
Het aanbod is echter beperkt. Kijk op internet of je in de buurt een boom kunt huren of adopteren. Of informeer bij een milieuorganisatie in je woonplaats, bij een kerstboomkweker in de buurt, of bij je eigen gemeente.
Houd in je achterhoofd dat als je een flinke afstand met de auto moet afleggen om een huurboom op te halen, het klimaatvoordeel ervan verloren gaat.
Heb je een echte, levende kerstboom in huis, laat die dan niet uitdrogen want dan wordt de kans op overleving kleiner (en brandgevaar groter).
Plaats de boom niet dicht bij de verwarming of felle lampen, besproei de takken met water, en geef de kerstboom dagelijks water (ook als die geen kluit heeft).
Plaats een kerstboom zonder kluit in een standaard met waterreservoir. De voet moet daarbij in het water blijven staan.
Heb je een kerstboom met kluit en wil je die na de feestdagen in de tuin planten? De kans op overleving neemt toe met deze tips.
Ziet de boom er na de feestdagen slecht uit en verliest hij zijn naalden, dan heeft het geen zin meer de kerstboom buiten te planten. De kans op overleving is dan gering. Je kunt de takken dan nog wel gebruiken om vorstgevoelige planten of bomen te beschermen.
Ga je voor een kunstkerstboom, let dan op de kwaliteit. Betaal liever iets meer voor een goede kunstboom die lang meegaat. Om de paar jaar een nieuwe kunstboom is waarschijnlijk duurder en zeker nadeliger voor het milieu.
Een tweedehands kunstkerstboom (van goede kwaliteit) is ook een duurzame keuze. Dat scheelt in prijs en zo help je de levensduur verlengen.
Het vergelijken van de gevolgen van de productie en het wegdoen van kunstbomen en echte kerstbomen is lastig, omdat de effecten op het milieu erg verschillend zijn en niet zomaar opgeteld kunnen worden.
Versier je je boom, huis en tuin met kerstverlichting waar nog gewone gloeilampjes inzitten en laat je die dag en nacht branden? Dan is de klimaatimpact van je kerstlampjes groter dan die van je boom. Met snoeren waar ledlampjes inzitten, bespaar je veel elektriciteit. Lees meer op kerstverlichting.
Lang doen met je kerstboom zorgt voor een lagere milieu-impact. Kies dus liever een boom met kluit die na de kerst weer de grond in gaat of doe zo lang mogelijk met je kunstkerstboom.
Kerstbomen worden geteeld in productiebossen in onder meer België, Nederland, Denemarken, Duitsland, en soms Tsjechië en Polen. Er ontstaat milieubelasting door het benodigde grondgebruik en vervoer dat fossiele brandstoffen vereist. Verder worden bij de teelt bestrijdingsmiddelen en kunstmest gebruikt.
De meest gebruikte levende kerstboom is de fijnspar (Picea abies) en daarnaast de Servische spar (Picea omorika). Deze soorten hebben een groeitijd van 4 tot 6 jaar. Zilversparsoorten, zoals de Nordmannspar en de Koreaanse spar (diverse soorten van het geslacht Abies) gaan na zo'n 10 jaar in de verkoop. De 'echte' dennenboom (Pinus) is onderwerp van veel kerstliederen, maar wordt niet als kerstboom gebruikt.
Er zijn kerstbomen die milieuvriendelijk gekweekt worden, zonder kunstmest en met zo weinig mogelijk bestrijdingsmiddelen. Deze bomen hebben het Europese keurmerk voor biologisch (het groene blaadje) of Planet Proof (voorheen Milieukeur). Een biologische boom kun je adopteren, bomen met On the way to PlanetProof-keurmerk zijn beperkt verkrijgbaar via enkele tuincentra en een kweker.
Een kunstkerstboom gaat gemiddeld 6 tot 10 jaar mee. De klimaatbelasting van de productie en afvalverwerking van een kunstboom is hoger dan de impact van een levende boom, maar de langere levensduur van een kunstkerstboom compenseert dat.
Gooi je een kunstboom weg? Doe die dan bij het grofvuil. Dan verdwijnt de boom meestal in een afvalenergiecentrale en wordt er elektriciteit mee opgewekt.
Een uitgedroogde echte, levende kerstboom vat gemakkelijk vlam, doordat de boom veel brandbaar hars bevat. Dat zit in de naalden en in het houtige deel. Zelfs de warmte van de elektrische kerstverlichting kan voldoende zijn om een uitgedroogde boom in brand te zetten.
'Verse' niet-uitgedroogde kerstbomen zijn moeilijk tot ontvlammen te brengen en dus nauwelijks brandgevaarlijk. Voorkomen dat de boom uitdroogt is dus het best om brandgevaar te verminderen.
Kunstkerstbomen zijn minder brandbaar dan echte kerstbomen, omdat de (duurdere) kunstbomen brandvertragende stoffen bevatten.
Met kunstsneeuw in de boom (of op een andere plek) kun je er een witte kerst van maken zonder dat het sneeuwt. Vooral als je dit soort nepsneeuw buiten gebruikt is het een slecht idee voor het milieu. De vlokken, poeders of sprays zijn meestal gemaakt van plastic met een chemisch laagje tegen brand. Omdat de nepvlokken klein en licht zijn verspreiden ze snel bij wind en regen. Ook blijven vaak restjes liggen. Dit alles zorgt voor zwerfafval. Het plastic komt in de natuur terecht via de bodem of grondwater, en kan bijdragen aan de plastic soep.
Laatst gewijzigd: 8 oktober 2026
Pagina delen
Bij kerst hoort kerstverlichting, en dat kan sfeervol én energiezuinig! Voor binnen en buiten zijn er kerstledlampen te koop met een warme uitstraling. Met ledverlichting in plaats van ouderwetse gloeilampjes bespaar je veel elektriciteit. Dat scheelt op je energierekening in de vaak dure kerstmaand.
Sinds 1 augustus 2026 geldt een landelijk vuurwerkverbod. Het bezitten en afsteken van vuurwerk is vanaf die datum strafbaar voor consumenten. Licht vuurwerk (categorie F1), zoals sterretjes, trektouwtjes en sierfonteintjes, is het hele jaar nog wel toegestaan.
In zee drijft veel plastic, van grote stukken op het water tot bijna onzichtbare stukjes onder water. Dit noemen we ook wel plasticsoep. Plastic hoort niet in zee thuis. Vogels, vissen, dolfijnen en zeehonden zien het aan voor voedsel en eten het op. Of ze raken erin verstrikt. Wat kun jij doen tegen plastic in zee?
Wat is er leuker dan iemand blij maken met een duurzaam cadeau? In deze groene geefgids vind je ideeën voor een milieuvriendelijk cadeau. Iets waar de ontvanger lang plezier aan beleeft met zo min mogelijk milieu-impact. Ook handig voor je eigen verlanglijstje!
