Stappenplan: tegels vervangen door groen

Heb je geen groene vingers? Dan kun je betegelde plekken ook vervangen door bijvoorbeeld halfverharding, waterdoorlatende verharding of grasbetonstenen of -tegels. Als je voor een van deze opties kiest, heb je niet de voordelen van groen, maar kan regenwater wel in de bodem trekken. Ook beperk je de druk op het riool bij hevige regenval en ben je wateroverlast voor. 

Geen voortuin? Maak een geveltuin!

Zelfs als je geen voortuin hebt, kun je bij je voordeur vergroenen door een geveltuin te maken. Je haalt dan een rij tegels voor de gevel van je huis weg en plant daar (klim)planten. Hier kun je ook het stappenplan voor het aanleggen van een geveltuin voor gebruiken. 

Onder tegels ligt vaak een zand- of grondlaag. Wil je planten zetten waar nu tegels liggen? Haal dan eerst een tegel weg en controleer hoe diep de zandlaag is. Is de zandlaag meer dan 10 cm diep tot je bij tuinaarde komt? Dan zal je (een deel van) het zand moeten afgraven. Bedenk van tevoren wat je hiermee wilt doen. Er zijn een paar mogelijkheden: 

• Gebruik het zand om het deel van de tuin dat nog bestraat is op te hogen of verzakkingen in het bestaande terras op te vullen. Als je zorgt dat je terras iets afloopt in de richting van je tuin, loopt het water gemakkelijker weg. Zo beperk je de aangroei van groene aanslag. 
• Meng het zand met tuinaarde, compost of potgrond om hoogteverschillen in de tuin te maken. Je kunt er verhoogde plantenbakken mee vullen, een glooiing in het gazon mee creëren of een kleine helling of heuvel vormen waarop je planten laat groeien. Een kleine ophoging met begroeiing rond bestrating helpt bij het voorkomen van bodemerosie onder tegels. Gebruik voor de zekerheid het zand niet voor een moestuin. Het kan zijn dat er vervuilingen in het zand of in de bodem zitten. Daarnaast is grond dat met zand gemengd is niet de meest geschikte bodem voor een moestuin.

Wil je planten zetten op de plek waar eerst tegels lagen of waar je een nieuw zandmengsel hebt gelegd? Bedenk dan goed van tevoren welke planten  je in de tuin zet. Komt er bijvoorbeeld veel zonlicht op de vrijgekomen plek of ligt deze in de schaduw? Wordt de grond er snel droog of blijft die juist nat? Als je planten kiest die passen bij de plek in jouw tuin, blijven ze gezonder en vragen ze minder onderhoud. Er zijn ook een aantal andere zaken waar je op kunt letten: 

• Kies voor planten, zaden en bollen met een keurmerkopen_in_new, zoals Biologisch, Demeter en On the way to PlanetProof. Die zijn duurzaam gekweekt en niet giftig voor bijen. 
• Plantensoorten die van nature in Nederland (inheems) voorkomen, zijn beter voor de natuur. Ze vragen ook minder onderhoud, omdat ze gewend zijn aan het klimaat in Nederland. 
• Kies vaste planten, die gaan lang mee. 
• Ga bij voorkeur voor kleine planten, zaden of bollen. Planten die al groot zijn opgekweekt hebben een grotere milieubelasting. 
• Kies bodembedekkende planten die ervoor zorgen dat er geen kale grond is. Zo beperk je onkruidgroei. Ook zijn er bodembedekkende planten die een tredpad kunnen vormen waar je overheen kunt lopen. 
• Houd er rekening mee dat je bodem wat schraler wordt als je het mengt met zand. Je kunt zoet of zout zand onder je tegels hebben. add Zoet zand kun je over het algemeen prima gebruiken in de tuin. Op zout zand groeien planten minder goed. Zorg dat je plantkeuze in ieder geval goed aansluit bij het zand in je tuin. 

Bestemming tegels

Ook belangrijk: bedenk waar je de tegels die je weghaalt wilt laten. Tegels kun je tweedehands aanbieden of in je tuin opstapelen als een insectenmuurtje of kruidenspiraal. 

Is de zandlaag onder de tegels dikker dan 10 cm en moet je dus een deel vervangen met tuinaarde? De hoeveelheid tuinaarde die je dan nodig hebt, hangt af van de oppervlakte van de tegels en het aantal cm zand dat je onder de tegels weghaalt. Maak een sommetje add om uit te rekenen hoeveel dit is.

Wil je het overgebleven zand ergens anders gebruiken in de tuin om planten in te plaatsen? Maak dan een sommetje add om uit te rekenen hoeveel tuinaarde en compost je hiervoor nodig hebt.

Wanneer je op plekken tegels wilt weghalen maar geen planten wilt plaatsen, kun je ook kiezen voor halfverharding of houten vlonders. Bijvoorbeeld voor het plaatsen van een tuinset of om op te lopen. Anders dan bij tegels, kan regenwater dan goed de bodem inzakken. Bedek niet meer dan 15 m2 van je tuin met (half)verharding. Als je tuin groter is dan 15 vierkante meter, zorg dan dat de rest van de tuin voor minstens 80% uit groen bestaat. Je kunt kiezen voor natuurlijke halfverharding, zoals cacaodoppen, perzikstenen, macadamiadoppen, houtsnippers of boomschors. Let op: cacaodoppen en perzikstenen kunnen giftig zijn voor honden of andere huisdieren die ervan eten. Natuurlijke halfverharding moet je eens in de zoveel tijd aanvullen. Houtsnippers of cacaodoppen gaan ongeveer 1-2 jaar mee en boomschors kan tot 6 jaar meegaan. Macadamiadoppen en perzikstenen kunnen tot 30 jaar gebruikt worden.  

Alternatieven voor delen van de tuin waar je heel vaak loopt of zit, zijn grind, steenslag of schelpen. Grasbetonstenen of -tegels zijn opties voor bijvoorbeeld een parkeerplaats.  

Vlonders

Let bij de keuze voor houten vlonders op of het hout een FSCopen_in_new- of PEFCopen_in_new-keurmerk voor duurzame bosbouw heeft. Als je houten vlonders van geïmpregneerd hout gebruikt, zorg dan dat het hout niet direct de grond raakt. Je kunt dit doen door het plaatsen van steunpunten op tegels. Vervang het hout zodra het tekenen van vergaan/rotten vertoont. Tegen onkruidgroei onder de vlonders helpt worteldoek. Kies voor biologisch afbreekbaar worteldoek: als dit na verloop van tijd uit elkaar valt, blijven er geen stukjes plastic achter in de natuur.