Wasmachine

De grootste milieu-impact van wasmachines zit in de wasjes die je draait. Daarom is het goed om op een zuinige manier te wassen. Het maken van de machine heeft natuurlijk ook invloed op het milieu, maar lang niet zoveel als het gebruik van je wasmachine.
Wassen kost wasmiddel, water en vooral elektriciteit. Gemiddeld 5% van wat een huishouden in totaal aan elektriciteit verbruikt gaat naar de wasmachine.
9 tips voor je wasmachine
-
01
Kies een machine met een trommelinhoud die past bij jouw huishouden: niet te groot en niet te klein.
-
02
Let bij de aankoop op het energielabel: kies voor een donkergroen label (label A).
-
03
Wil je ook een wasdroger? Koop dan een wasmachine en een losse droger. Die verbruiken samen minder energie dan een combinatie-apparaat.
-
04
Was altijd met een volle trommel. Je hoeft dan minder vaak te wassen, waardoor je per kilo wasgoed minder energie en water gebruikt. De was wordt minder goed schoon als de trommel niet vol genoeg is.
-
05
Voor de normale was kun je het beste het eco-programma gebruiken. Daarmee krijg je normaal vervuilde was goed schoon met minder energie en water.
-
06
Wassen op een lage temperatuur zoals 30 graden, is energiezuiniger dan wassen op 40 of 60 graden. Er zijn ook wasmiddelen waarmee je nog kouder dan 30 graden kunt wassen.
-
07
Gaat de was in de droger? Centrifugeer dan op de hoogste stand. Zo verbruikt de droger minder energie.
-
08
Soms is wassen op 60 graden wel verstandig. Bijvoorbeeld als je vaatdoekjes wast of als je baby een darminfectie heeft. Gebruik dan voor een hygiënisch goed resultaat een waspoeder voor de witte was, daar zit bleekmiddel in.
-
09
Wasmiddel heeft ook impact op het milieu. Bekijk de tips hoe je wasmiddelen zuinig kunt gebruiken.
Wasmachine kopen: niet te groot, let op energielabel
Ga je een wasmachine kopen? Koop niet een te grote wasmachine. En let op het energielabel, dat laat zien hoe zuinig de wasmachine is met energie en water met het eco-programma. Een donkergroen label is het zuinigst, rood het minst zuinig.
Geen te grote trommel (laadvermogen)
Koop een wasmachine die bij jouw huishouden past. Een grote machine wast zuiniger per kilo kleding, maar dat milieuvoordeel is weg als je de wasmachine niet helemaal volstopt. Bovendien wordt de was minder goed schoon als de trommel niet vol genoeg is. Voor een huishouden van 3 tot 4 personen is een wasmachine met een inhoud van 7 kilo groot genoeg, en voor een huishouden van 5 personen heb je meer aan een trommel waar 9 kilo in past.
Nieuwe energielabels: A tot G
Het energielabel voor wasmachines loopt van A (meest zuinig) tot G (minst zuinig). Het label wordt vastgesteld op basis van het eco-programma.
Vóór 1 maart 2021 liep het label van A+++ tot D. Achter A+++ stond soms ook nog de toevoeging -10/20/30/40/50%.
De plusjes zijn nu verdwenen, maar dat betekent niet dat de apparaten minder zuinig zijn geworden. Wat nu een label C is, was eerst een A+++. Wat nu label F is, was vroeger ongeveer A+ of A++. Apparaten met het oude label kun je nog tegenkomen op tweedehands wasmachines en op de machine die nu bij je thuis staat.
Met het label kan je gemakkelijk zien welke apparaten met hetzelfde formaat zuinig zijn. En dat maakt uit. Een nieuwe zuinige wasmachine met label A waar 7 kilo was in kan, gebruikt jaarlijks 90 kWh aan stroom. Eenzelfde machine met label E gebruikt 150 kWh. Behalve stroom gebruikt een wasmachine ook water. Gemiddeld is dat ongeveer 50 liter per wasbeurt. Per jaar kost dit ongeveer € 15 voor water.
Let ook op stroomverbruik per 100 wasbeurten
Als je wasmachines met elkaar gaat vergelijken, kan je letten op het stroomverbruik per 100 wasbeurten. Dat staat ook op het energielabel. Zo kan je verschillende modellen goed met elkaar vergelijken. Je ziet dan bijvoorbeeld dat een kleinere machine minder energie verbruikt dan een grotere met hetzelfde label. Het verbruik op het label is gebaseerd op het eco-programma. Als je in de praktijk andere programma's gebruikt, kan je stroomverbruik veel hoger liggen. Wil je meer weten over het energielabel en waar je allemaal op kan letten? Kijk op energielabel.nl.
Energielabel is gebaseerd op gebruik met eco-knop
Op wasmachines van na maart 2021 is het eco-programma te herkennen aan de naam 'eco 40-60'. Met het eco-programma verbruikt een wasje een kwart minder stroom dan op een normaal katoenprogramma bij dezelfde temperatuur. Het loont dus om het eco-programma te gebruiken. Lees meer over de eco-stand.
Meer kooptips: droogresultaat, sensor
Droogresultaat A
Kies voor een wasmachine met het beste droogresultaat (score A voor centrifugeren) als je de was vaak met een wasdroger droogt. Centrifugeren kost weliswaar energie, maar het drogen in een wasdroger kost méér energie. Kijk eerst naar droogresultaat volgens het label, en daarna pas naar het toerental. Met een hoger toerental droogt je was niet per se sneller.
Beladingssensor
Een machine met beladingssensor kan handig zijn. Zo'n sensor meet hoe vol de trommel is en zorgt ervoor dat de machine minder energie en water verbruikt als hij niet helemaal vol is. Je bespaart altijd meer als je een wasmachine op maat koopt en met een volle trommel wast.
Lage temperatuur en eco-stand
Wassen op lage temperaturen: zuinig en goed voor je kleding
De temperatuur van een was heeft grote invloed op het energieverbruik. Met een wasje op een lage temperatuur (20 of 30 graden) bespaar je energie. Het verschil tussen 40 en 30 graden is al groot. En de was wordt net zo goed schoon.
Ook handdoeken, lakens en witte was hoef je in de meeste gevallen niet op 60 graden te wassen om ze schoon te krijgen. Alleen in sommige gevallen (bijvoorbeeld bij allergie voor huisstofmijt) is een hete was wel aan te raden. Over het algemeen is een temperatuur van 30 graden goed genoeg.
Wassen op een lagere temperatuur is ook beter voor je kleren. Kleding die je op hoge temperatuur wast kan krimpen in de was. Maar ook de kleuren vervagen sneller. Was je op lagere temperatuur of was je minder vaak dan gaat je kleding een stuk langer mee.
Eco-programma: duurt langer maar stuk zuiniger
Naast kouder wassen kun je ook besparen met de eco-knop. Het eco-programma heeft in werkelijkheid een lagere temperatuur dan de temperatuur die is ingesteld. Het eco-programma duurt langer, maar is toch zuiniger. De temperatuur heeft namelijk een grotere invloed op het energieverbruik dan de tijd die de wasmachine draait. En het eco-programma bespaart ook nog eens op water.
Tip: zet de wasmachine ’s nachts aan of voordat je naar je werk gaat. De duur van het programma maakt dan minder uit.
Waar zit de eco-knop?
Op wasmachines van na maart 2021 is het eco-programma te herkennen aan de naam ‘eco 40-60’ . Dit programma is geschikt voor al het wasgoed dat je volgens het kledingetiket op 40 of 60 graden mag wassen. De aanduiding ’40-60’ betekent niet dat het water zoveel graden wordt. Het programma is júíst ook geschikt voor kleren die je niet heter dan 40 graden mag wassen: het water wordt namelijk niet heter dan 40 graden. Wasgoed voor 40 én voor 60 graden kan je met het eco 40-60 programma dus bij elkaar in de machine doen. Dat maakt het makkelijker om de wasmachine goed te vullen. En dat is energiezuiniger dan heel veel kleine wasjes draaien.
Op wasmachines van voor maart 2021 zit ook een eco-programma, maar dat heet meestal geen 'eco 40-60'. Deze machines hebben vaker een eco-programma bij iedere temperatuur instelling (dus een apart 40 graden eco-programma en een apart 60 graden eco-programma). De eco-stand herken je vaak aan een pijltje dat bij het programma staat afgebeeld.
Het eco-programma is op wasmachines van na maart 2021 te vinden onder de naam ‘eco 40-60’ .
Op wasmachines van voor maart 2021 herken je de eco-stand aan het pijltje naast het programma.
Eco-programma altijd goed, andere programma’s misschien ook zuinig met energie
Het eco-programma is altijd een zuinige keuze. Maar de wasmachine heeft misschien nog meer programma’s die ook zuinig zijn. Kijk daarom goed in de handleiding welk programma voor een bepaald soort wasgoed en hoeveelheid een zuinige keuze is.
Goed idee! Met de eco-knop was je zuiniger en net zo schoon. Het eco-programma heeft een lagere temperatuur en duurt langer dan een gewoon programma: de was wordt met minder energie toch schoon. Dat de machine langer bezig is, kost nauwelijks energie: het stroomverbruik zit vooral in het opwarmen van het water.
Meer wastips
Minder wassen
Check of kleding na het dragen terug in de kast kan of in de wasmand moet vanwege vlekken of geur. Draai pas een was als de machine helemaal vol zit – dat is zuiniger. Bovendien wordt de was minder goed schoon als de trommel niet vol zit. Weeg de droge was eens tot je het aantal kilo's van de trommel hebt of leg je vuisttegen de bovenkant van je wastrommel. Komt de was tot aan je vuist? Dan is de trommel vol genoeg en wordt de was nog goed schoon. Je zult zien dat er meer in past dan je denkt. Bekijk ook de tips voor wassen en microplasticvezels.
Was af en toe op 60 graden; maar niet te vaak
Soms is wassen op 60 graden verstandig, bijvoorbeeld als iemand in huis een besmettelijke ziekte heeft of allergisch is voor huisstofmijt. Ook vaatdoekjes, dweilen en kleertjes of luiers van zieke kinderen moet je op 60 graden wassen. Gebruik bij deze was juist niet de eco-stand, anders wordt de was niet 60 graden. En gebruik dan waspoeder met bleekmiddel voor witte was.
Het is goed voor je machine om 1 keer in de maand op 60 graden te wassen met waspoeder met bleekmiddel. Daarmee verwijder je restjes zeep en vuil en krijg je geen last van vetluis of wasluis - een slijmlaagje van bacteriën en schimmels die voor een vieze geur kunnen zorgen. Maak na een wasbeurt ook de rubberen afdichting goed droog, laat de deur openstaan zodat waterresten verdampen en maak het zeepbakje regelmatig schoon. Zo groeien er geen bacteriën en micro-organismen in de wasmachine.
Programmakeuze
Gebruik zo min mogelijk het programma voor fijnwas. Fijnwasprogramma's gebruiken per kilo wasgoed meer water en stroom, omdat je de machine bij deze programma's minder vol mag doen.
Kort wasprogramma kost meer energie
Veel wasmachines hebben een kort wasprogramma of 'snelle was' knop. Dit bespaart je wel tijd, maar is toch geen zuinige keuze. Het programma mag je namelijk meestal niet met een volle trommel draaien. Daardoor is het stroomverbruik per kilo wasgoed uiteindelijk hoger: de machine moet vaker draaien.
Centrifugeren
Centrifugeer op de hoogst mogelijke stand als je de was droogt in een wasdroger. Droog je de was buiten? Dan bespaar je juist energie door een lager toerental te kiezen.
Wassen als de zon schijnt
Heb je zonnepanelen? Zet je wasmachine dan aan als het zonnig is. Zo verbruik je de stroom die je opwekt meteen. Lees meer over zonnestroom zelf verbruiken.
Geld en energie besparen
Een wasje draaien op eco-programma bespaart gemiddeld 25% ten opzichte van het normale katoen programma bij dezelfde temperatuur. Was je bijvoorbeeld altijd op 40 graden dan verbruik je 150 kWh per jaar, dat is €30 bij een stroomprijs van €0,21 per kWh (gemiddelde stroomprijs voor langere termijn).
Een wasje draaien op 30 graden is 2 tot 3 keer goedkoper dan een wasje op 40 graden. En 3 tot 4 keer goedkoper dan een wasje op 60 graden.
Milieu Centraal rekent voor de lange termijn met een stroomprijs van 21 cent per kilowattuur. Dit is de gemiddelde prijs die verwacht wordt voor de jaren 2025-2040. We rekenen hiermee omdat de besparing niet eenmalig is, maar jaarlijks terugkeert. Op dit moment (januari 2025) is de gemiddelde stroomprijs ongeveer 29 cent. Daarmee is de besparing ongeveer 40% hoger: er komt ongeveer de helft bij. Maar de uiteindelijke besparing dit jaar hangt natuurlijk af van jouw stroomprijs.
Zie voor meer toelichting: Energieprijzen voor besparingen.
Oude wasmachine? Apart inleveren!
Een zeer oude wasmachine (meer dan 15 jaar oud) op de tweedehandsmarkt (ver)kopen of naar de kringloopwinkel brengen is voor het milieu niet verstandig, omdat oudere wasmachines veel meer stroom verbruiken dan nieuwe. Inleveren voor recycling is beter voor het milieu.
Wil je je oude wasmachine kwijt, lever hem dan in bij de winkel waar je de nieuwe koopt, of breng het apparaat naar het afvalinzamelpunt van de gemeente. In beide gevallen worden de materialen hergebruikt en milieuvriendelijk verwerkt. Bij het inleveren hoef je niet extra te betalen.
Wasmachines en het milieu
Een wasmachine heeft vooral veel invloed op het milieu omdat het wasmiddel, elektriciteit en water nodig heeft. De productie van wasmiddel en van stroom levert broeikasgassen op en draagt zo bij aan klimaatverandering.
Productie: klein aandeel milieubelasting
De productie van de wasmachine heeft maar een klein aandeel in de milieu-impact. Het maken van een machine kost wel energie en grondstoffen, zoals koper en ijzer. Maar die materialen kunnen goed worden gerecycled en hergebruikt. Daardoor is de milieudruk niet zo hoog. Het milieu heeft vooral veel aan energiezuinig gebruik van de wasmachine.
Meer informatie
- Alles over energielabels vind je op Energielabel.nl.
- De Consumentenbond vergelijkt wasmachines op haar website.
- Kijk op de website van de gemeente waar de inleverpunten zijn.
Anderen keken ook naar
Wasdroger
Heb je een nieuwe wasdroger nodig? Let dan op, want goedkoop is vaak duurkoop. Een duurdere warmtepompdroger met energielabel A+++ verbruikt maar een derde...
Repareren of vervangen?
Je hebt een apparaat dat kapot is of gewoon best oud. Wat nu? Zo lang mogelijk met je spullen doen en apparaten repareren is bijna altijd het beste voor...
Wasmiddelen
Om kleding lang goed te houden, kun je het best zo min mogelijk wassen. Bij wol wordt geur meestal al verwijderd door het kledingstuk uit te hangen. En...